#เรียนบาลีแบบเร่งรัด บทที่ 30 วิเสสนะที่ลงท้ายด้วย -วนฺตุ
และ มนฺตุ
1.การแจกรูป วิเสสนะ ที่ลงท้ายด้วย -วนฺตุ และ มนฺตุ
การแจกรูป วิเสสนะ ที่ลงท้ายด้วย วนฺตุ และ มนฺตุ นี้ สามารถแจกได้ทั้ง 3
ลิงค์ คือ ปุงลิงค์ อิตถีลิงค์ และนปุงสกลิงค์
นอกจากจะแจกรูปกับนามศัพท์ต่างๆแล้ว ยังสามารถแจกรูปไปตามวิภัตติต่างๆ ด้วย
ปุงลิงค์
ภควนฺตุ = พระผู้มีพระภาคเจ้า เป็นปุงลิงค์ แจกรูป ดังนี้
|
วิภัตติ
|
เอกวจนะ
|
พหุวจนะ
|
|
ปฐมาวิภัตติ
|
ภควา
|
|
|
ทุติยาวิภัตติ
|
ภควนฺตํ
|
ภควนฺเต, ภควนฺโต
|
|
ตติยาวิภัตติ
|
ภควตา
|
ภควนฺเตหิ, ภควนฺเตภิ
|
|
จตุตถีวิภัตติ
|
ภควโต
|
ภควตํ, ภควนฺตานํ
|
|
ปัญจมีวิภัตติ
|
ภควตา
|
ภควนฺเตหิ, ภควนฺเตภิ
|
|
ฉัฏฐีวิภัตติ
|
ภควโต
|
ภควตํ, ภควนฺตานํ
|
|
สัตตมีวิภัตติ
|
ภควติ, ภควนฺเต
|
ภควนฺเตสุ
|
|
อาลปนะ
|
ภคว, ภควา
|
ภควนฺตา, ภควนฺโต
|
ศัพท์อื่นนอกจากนี้มี คุณวนฺตุ เป็นต้น เป็นคุณนามแท้ แจกได้ 3 ลิงค์ คือ
ปุงลิงค์ แจกเหมือน ภควนฺตุ,
อิตถีลิงค์ เป็น คุณวนฺตี แจกเหมือน อี การันต์ ในอิตถีลิงค์ , นปุงสกลิงค์ ปฐมาวิภัตติ เอกวจนะ คุณวํ คุณวนฺตํ, พหุวจนะ
เป็น คุณวนฺตานิ นอกนั้นแจกเหมือน ภควนฺตุ
2. วิเสสนะ ที่ลงท้ายด้วย -วนฺตุ และ -มนฺตุ
ธนวนฺตุ = มีทรัพย์
ภควนฺตุ = พระพุทธเจ้า, ผู้มีโชค
ยสวนฺตุ =มียศ, มีชื่อเสียง
กุลวนฺตุ =มีสกุลดี
โสตวนฺตุ =มีหูดี
สีลวนฺตุ= มีศีล
สทฺธาวนฺตุ = มีศรัทธา
สติมนฺตุ = มีสติ
จกฺขุมนฺตุ = มีตา
พลวนฺตุ = มีพละกำลัง
ปญฺญาวนฺตุ = มีปัญญา
ผลวนฺตุ = มีผล
หิมวนฺตุ = มีหิมะ
วณฺณวนฺตุ= มีสี,มีผิวพรรณ
ภานุมนฺตุ = มีแสงสว่าง, ดวงอาทิตย์
พุทฺธิมนฺตุ = มีความฉลาด
แบบฝึกหัดที่ 30
3. จงแปลมคธเป็นไทย
1. อรโย พลวนฺเตหิ ภูปาลีหิ ปราชิตา โหนฺติ.
2. มยํ จกฺขูหิ ภานุมนฺตสฺส สุริยสฺส รสฺมิโย โอโลเกตุํ น สกฺโกม.
3. ภิกฺขโว ภควตา เทสิตํ ธมฺมํ สุตฺวา สติมนฺตา ภวิตุํ วายมึสุ.
4. สีลวนฺตา อุปาสกา ภควนฺตํ วนฺทิตฺวา ธมฺมํ สุตฺวา สติมนฺตา ภวิตุํ
วายมึสุ.
5. ผลํ ปุญฺญาวนฺเตหิ อิจฺฉิตํ สมิชฺฌิสฺสติ.
6. กุลวโต ภาตา ภควตา สทฺธึ มนฺเตนฺโต ภูมิยํ ปตฺถริตาย กิลญฺชายํ นิสินฺโน
อโหสิ.
7. ปกฺขิโน ผลวนฺเตสุ รุกฺเขสุ นิสินฺนา ผลานิ ขาทิตฺวา อฏฺฐีนิ ภูมิยํ ปาเตสุํ.
8. วเน พหู ปสโว จ ปกฺขี จ อุรคา จ วสนฺติ.
9. สีลวนฺตา อุปาสกา ธมฺมํ สุตฺวา จกฺขุมนฺตา ภวิตุํ อุสฺสหิสฺสนฺติ.
10. คุณวโต พนฺธุ สีลวตึ ปญฺหํ ปุจฺฉิ.
11. คุณวตี ยุวติ สีลํ รกฺขนฺตี มาตรํ โปเสสิ.
12. ยสวติยา พนฺธโว พลวนฺโต ปภุโน อภวึสุ.
13. ธนวนฺตสฺส สปฺปุริสสฺส ภริยา ปญฺญาวตี อโหสิ.
14. อสปฺปุริสาปิ สีลวนฺเตหิ ปุคฺคเลหิ สทฺธึ วสนฺตา คุณวนฺตา ภเวยฺยุํ.
15. สีลวติโย มาตโร อคุณวนฺเต
ปุตฺเต อนุสาสิตุํ อุสฺสหนฺติ.
16. พุทฺธิมา ปุริโส ปาปํ กโรนฺเต ปุตฺเต อนุสาสิตุํ ปญฺญาวนฺตํ ภิกฺขุํ
ปกฺโกสาเปสิ.
17. กุลวโต นตฺตา สีลวตา ภิกฺขุนา เทสิตํ ธมฺมํ สุตฺวา ปสีทิตฺวา เคหํ ปหาย
วิหารเร วสิตุํ ปพฺพชิ.
18. พลวนฺตา ปภุโน คุณวนฺโต ภวนฺตุ.
19. ธนวนฺตา จ พลวนฺตา จ คุณวนฺตา น ภวนฺติ.
20. อิสิ ปญฺญวา หุตฺวา หิมวนฺตสฺมา อาคโต สีลวนฺติยา มาตุยา อุยฺยาเน
อติถิ อโหสิ.
21. ธนวตี มาตา ทุพฺพลํ สีลวตึ อิตฺถึ ทิสฺวา อนุกมฺปมานา ตํ โปเสสิ.
22. วเน ผลวนฺตา ตรโว น ฉินฺทิตพฺพา โหนฺติ.
23. ธมฺมสฺส วิญฺญาตาโร ยสวนฺตา ภวิตุํ
น อุสฺสหนฺติ.
24. พนฺธุมา พลวา โหติ, ธนวา พนฺธุมา โหติ.
25. สีลวตี ราชินี คุณวนฺตีหิ อิตฺถีหิ สทฺธึ สาลายํ นิสีทิตฺวา ยสวติยา
กญฺญาย กถํ สุณิ.
26. ปุริโส คุณวา หุตฺวา รกฺขมฺหา โอชวนฺตานิ ผลานิ โอจินิตฺวา วิหาเร
วสนฺตานํ สีลวนฺตานํ ภิกฺขูนํ วิภชิ.
27. พลวติยา ราชินิยา อมจฺจา ธมฺเมน ทีเป มนุสฺเส ปาเลสุํ.
28. ยสมนฺตีนํ นารีนํ ธีตโรปิ ยสวนฺติโย ภวิสฺสนฺติ.
29. ธนวา ปุริโส ปญฺญวนฺติยา ยุวติยา ปุฏฺโฐ ปญฺหํ วยากาตุํ อสกฺโกนฺโต
สภายํ นิสีทิ.
30. ภานุมา อาทิจฺโจ มนุสฺสานํ อาโลกํ เทติ.
4. จงแปลไทยเป็นมคธ
1. อันว่าฤษีทั้งหลาย ผู้อยู่อยู่ ในป่าหิมพานต์ ในบางครั้ง มาอยู่
สู่เมือง.
2. อันว่าภิกษุทั้งหลาย ผู้มีสติ สอนแล้ว ซึ่งธรรม แก่อุบาสกทั้งหลาย
ผู้ฉลาด.
3. อันว่าบุรุษทั้งหลาย ผู้มีโชค มีเพื่อนด้วย มีพวกพ้องด้วย ผู้มีคุณธรรม
เป็นอยู่.
4. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย ผู้มีทรัพย์ ไปอยู่ สู่หมู่บ้านทั้งหลาย
เพื่ออันขาย ซึ่งสินค้าทั้งหลาย.
5. อันว่าหญิงสาว ผู้มีคุณธรรม เป็นภรรยา ของอาจารย์ ผู้มีทรัพย์ เป็นแล้ว.
6. อันว่าภิกษุ ผู้มีความรู้ ตอบแล้ว ซึ่งปัญหา อันอันบุรุษ ผู้เป็นบุคคลสำคัญ
ถามแล้ว.
7. อันว่าเสื้อผ้าทั้งหลาย ในมือ ของหญิงสาว ผู้มีคุณธรรม มีอยู่.
8.อันว่า ผู้มีทรัพย์ทั้งหลาย เป็นผู้มีชื่อเสียงด้วย เป็นผู้ฉลาดด้วย
เป็นอยู่.
9. อันว่าท่านทั้งหลาย พึงคบ ซึ่งบุรุษทั้งหลาย ผู้มีคุณธรรมด้วย
ผู้ฉลาดด้วย.
10. อันว่าผู้มีโชคทั้งหลาย อยู่อยู่ ในรัฐ อันมีชื่อเสียง อันอันกษัตริย์
ผู้มีกำลัง ปกครองแล้ว.
11. หากว่า อันว่าภิกษุทั้งหลาย ผู้มีความฉลาด พึงอยู่ ในหมู่บ้าน,
อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย จักเป็นผู้มีคุณธรรม.
12. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย ผู้มีตระกูลดี เป็นผู้มีคุณธรรมด้วย
เป็นผู้ฉลาดด้วย พึงเป็น.
13. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย จักติดตาม ซึ่งบุคคลทั้งหลาย ผู้มีทรัพย์ด้วย
ผู้มีอำนาจด้วย.
14. อันว่ากษัตริย์ ผู้มีชื่อเสียง ชนะแล้ว ซึ่งศัตรู ผู้มีพวกพ้องมาก.
15. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย เห็นอยู่ ซึ่งแสง ของดวงอาทิตย์
ผู้มีแสงสว่างอยู่ ด้วยตาทั้งหลาย.
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น