#เรียนบาลีแบบเร่งรัด บทที่
28 นามศัพท์ สตฺถุ
1. การแจกรูปของนามศัพท์
สตฺถุ (ผู้สอน, พระศาสดา) เป็น ปุงลิงค์
สตฺถุ = ผู้สอน,พระศาสดา
|
วิภัตติ
|
เอกวจนะ
|
พหุวจนะ
|
|
ปฐมาวิภัตติ
|
สตฺถา
|
สตฺถาโร
|
|
ทุติยาวิภัตติ
|
สตฺถารํ
|
สตฺถาโร
|
|
ตติตาวิภัตติ
|
สตฺถารา /สตฺถุนา
|
สตฺถาเรหิ/สตฺถาเรภิ
|
|
จตุตถีวิภัตติ
|
สตฺถุ/สตฺถุโน
|
สตฺถารานํ
|
|
ปัญจมีวิภัตติ
|
สตฺถารา
|
สตฺถาเรหิ
|
|
ฉัฏฐีวิภัตติ
|
สตฺถุ/สตฺถุโน
|
สตฺถารานํ
|
|
สัตตมีวิภัตติ
|
สตฺถริ
|
สตฺถาเรสุ
|
|
อาลปนะ
|
สตฺถา
|
สตฺถาโร
|
2. นามศัพท์ ที่แจกรูปเหมือน สตฺถุ มีดังนี้
กตฺตุ = ผู้ทำ
คนฺตุ = ผู้ไป
โสตุ = ผู้ฟัง
ทาตุ = ผู้ให้
เนตุ = ผู้นำไป
วตฺตุ = ผู้กล่าว
เชตุ = ผู้ชนะ
วิเนตุ= ผู้แนะนำ
วิญฺญาตุ = ผู้รู้
ภตฺตุ = สามี
นตฺตุ = หลาน
ขตฺตุ = ผู้ขุด
ภตฺตุ =ผู้เลี้ยง
หนฺตุ = ผู้ฆ่า
3. แต่นามศัพท์ ปุงลิงค์
บางตัว เช่น ปิตุ(บิดา) และ ภาตุ (พี่น้องชาย) มีการแจกรูปแตกไปบ้างเล็กน้อง
ปิตุ = บิดา
|
วิภัตติ
|
เอกวจนะ
|
พหุวจนะ
|
|
ปฐมาวิภัตติ
|
ปิตา
|
ปิตโร
|
|
ทุติยาวิภัตติ
|
ปิตรํ
|
ปิตโร
|
|
ตติตาวิภัตติ
|
ปิตรา/ปิตุนา
|
ปิตเรหิ/ปิตเรภิ/ปิตูหิ/ปิตูภิ
|
|
จตุตถีวิภัตติ
|
ปิตุ/ปิตุโน
|
ปิตรานํ/ปิตูนํ
|
|
ปัญจมีวิภัตติ
|
ปิตรา
|
ปิตเรหิ/ปิตเรภิ, ปิตูหิ/ปิตูภิ
|
|
ฉัฏฐีวิภัตติ
|
ปิตุ/ปิตุโน
|
ปิตรานํ/ปิตูนํ
|
|
สัตตมีวิภัตติ
|
ปิตริ
|
ปิตเรสุ/ปิตูสุ
|
|
อาลปนะ
|
ปิตา
|
ปิตโร
|
ภาตุ
(พี่น้องชาย),ชามาตุ (ลูกเขย) 2 ศัพท์นี้ แจกเหมือน ปิตุ
3.มาตุ (มารดา) เป็นอิตถีลิงค์ แจกรูปอย่างนี้
|
วิภัตติ
|
เอกวจนะ
|
พหุวจนะ
|
|
ปฐมาวิภัตติ
|
มาตา
|
มาตโร
|
|
ทุติยาวิภัตติ
|
มาตรํ
|
มาตโร
|
|
ตติยาวิภัตติ
|
มาตรา/มาตุยา
|
มาตราหิ/มาตราภิ, มาตูหิ/มาตูภิ
|
|
จตุตถีวิภัตติ
|
มาตุ/มาตุยา
|
มาตรานํ/มาตูนํ
|
|
ปัญจมีวิภัตติ
|
มาตรา
|
มาตราหิ/มาตราภิ, มาตูหิ/มาตูภิ
|
|
ฉัฏฐีวิภัตติ
|
มาตุ/มาตุยา
|
มาตรานํ/มาตูนํ
|
|
สัตตมีวิภัตติ
|
มาตริ
|
มาตราสุ/มาตูสุ
|
|
อาลปนะ
|
มาตา
|
มาตโร
|
ธีตุ (ธิดา) แจกเหมือน มาตุ
แบบฝึกหัดที่ 28
5.จงแปลมคธเป็นไทย
1. สตฺถา ภิกขูนํ ธมฺมํ เทเสนฺโต รุกฺขสฺส
ฉายาย นิสินฺโน
โหติ.
2. ปุญฺญกตฺตาโร ภิกฺขูนํ จ ตาปสานํ จ
ทานํ เทนฺติ.
3. สเจ สตฺถาโร ธมฺมํ เทเสยฺยุํ เต วิญฺญาตาโร ภวิสฺสนฺติ.
4. ภูปติ ทีปสฺมึ เชโต ภวติ.
5. ปิตา ธีตรํ อาทาย วิหารํ คนฺตวา
สตฺถารํ วนฺทาเปสิ.
6. วิญฺญาตาโร โลเก มนุสฺสานํ เนตาโร
โหนฺตุ.
7. ภาตา ปิตุนา สทฺธึ มาตุยา ปจิตํ ยาคุํ ภุญฺชิ.
8. ภาตา นตฺตาเรหิ สทฺธึ กีฬนฺตํ กปึ
ทิสฺวา หสนฺโต อฏฺฐาสิ.
9. เสตุกตฺตาโร เวฬโว
พนฺธิตฺวา นทิยา ตีเร ฐเปสุํ.
10. ทีปคนฺตาโร สินฺธุํ ตริตฺวา สุขิตา โหนฺติ.
11. ภริยาย ภาตุ รชกํ สฏเก โธวาเปสิ.
12. เนตุโน อุยฺยาเน นิสินฺนา สุริเยน
ปีฬิตา โหนฺติ.
13. ทาตาเรหิ ทินฺนานิ วตฺถูนิ ยาจเกหิ น
วิกฺกิณิตพฺพานิ โหนฺติ.
14. วนิตา โรทนฺตสฺส นตฺตุสฺส กุชฺฌิตฺวา
ตํ หตฺเถน ปหริ.
14. วิเนตุโน โอวาทํ ทตฺวา สปฺปุริสา
อภวึสุ/อเหสุํ
16. เต ชนา อฏวีสุ วสนฺตา อาขโว จ อหโย จ
ขาทนฺติ.
17. นตฺตา มาตรํ ยาคุํ ยาจนฺโต ภูมิยํ ปติตฺวา
โรทนฺติ.
18. ตุมฺเห ภาตรานํ จ ภคินีนํ จ มา กุชฺฌถ.
19. ทีปคนฺตาโร นาวาย สินฺธุํ ตริตพฺพา โหนฺติ.
20. อตีตกาเล อิสโย มนฺตกตฺตาโร อเหสุํ.
21. ทาตา มตฺตญฺญู หุตฺวา นตฺตารานํ โถกํ
โถกํ โอทนํ ททึสุ/อทํสุ.
22. เนตาโร อตฺถญฺญู หุตฺวา มนุสฺเส
โอวทนฺติ.
23. มาตา ธีตรํ โอวทนฺตี สีสํ จุมฺพิตฺวา
พาหุํ อามสิตฺวา สมสฺสาเสสิ.
24. พฺราหฺมโณ วทญฺญู หุตฺวา ขุทาย ปีฬิเต
ยาจเก ทิสฺวา พหูตํ โภชนํ ทาเปสิ.
25. วฑฺฒกี สารถินา อาหเฏ เวฬุโน คเหตฺวา
สาลํ มาเปสิ.
6. จงแปลไทยเป็นมคธ
1. อันว่าบิดาด้วย อันว่ามารดาด้วย ไปแล้ว
กับด้วยพี่น้องชาย เพื่ออันเห็น ซึ่งพี่น้องสาว.
2. อันว่าผู้กระทำซึ่งบาปทั้งหลาย
มีชีวิตยืนยาวด้วย มีความสุขด้วย จักไม่เป็น.
3. อันว่ากษัตริย์ กับด้วยบริพาร
เป็นผู้ชนะแล้ว เป็นอยู่.
4.อันว่าพี่ชาย ของมารดา เป็นลุง
เป็นอยู่.
5.อันว่าศัตรูทั้งหลาย
ของพี่น้องชายทั้งหลาย ผูกแล้ว
ซึ่งธงทั้งหลาย บนต้นไม้ทั้งหลายด้วย บนต้นไผ่ทั้งหลายด้วย.
6. อันว่าคนสร้างบ้าน ให้แล้ว
ซึ่งไม่ไผ่ทั้งหลาย แก่หลานทั้งหลาย.
7. อันว่าพี่น้องชาย ให้แล้ว ซึ่งอาหาร
กับด้วยช้อน แก่เด็กหญิง.
8. อันว่าพระพุทธเจ้า เป็นครู
ของเทวดาทั้งหลายด้วย ของมนุษย์ทั้งหลายด้วย.
9. อันว่าท่านทั้งหลาย เป็นผู้พูดซึ่งความจริง
พึงเป็น.
10. อันว่าสามีทั้งหลาย เป็นผู้มีความกรุณา
แก่ภรรยาทั้งหลาย ดุจเทวดาทั้งหลาย พึงเป็น.
11. อันว่าคนดีทั้งหลาย เป็นมนตรี
ผู้คุ้มครอง ซึ่งเกาะ พึงเป็น.
12.อันว่ากษัตริย์ทั้งหลาย เป็นผู้ชนะ
เป็นแล้ว.
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น