#เรียนบาลีแบบเร่งรัด: บทที่ 12
1. การใช้บุรุษ
- บุรุษ คือ ชั้นของกิริยาอาขยาต จัดเป็น
3 คือ ประถมบุรุษ มัธยมบุรุษ และ อุตตมบุรุษ เหมือนปึริสสัพพนาม
-ถ้าปุริสสรรพนามใดเป็นประธาน
ต้องใช้กิริยาประกอบวิภัตติให้ถูฏต้องตามปุริสสัพพนามนั้น
ในทีนี้จะนำมาเฉพาะ วัตตมานา ปรัสสบท แปลว่า
.......อยู่, ย่อม......,จะ....
|
บุรุษ
|
เอกวจนะ
|
พหุวจนะ
|
|
ประถมบุรุษ
|
ติ
|
อนฺติ
|
|
มัธยมบุรุษ
|
สิ
|
ถ
|
|
อุตตมบุรุษ
|
มิ
|
ม
|
เอกวจนะ
ปฐมบุรุษ: โส ปจติ = อันว่าเขา หุงอยู่.
อุตตมบุรุษ : อหํ ปจามิ = อันว่าข้าพเจ้า หุงอยู่
พหุวจนะ
ปฐมบุรุษ: เต ปจนฺติ = อันว่าเขาทั้งหลาย หุงอยู่.
มัธยมบุรุษ: ตมฺเห ปจถ =อันว่าท่านทั้งหลาย หุงอยู่.
อุตตมบุรุษ: มยํ ปจาม = อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย หุงอยู่.
2. ตัวอย่างในการสร้างประโยค
เอกวจนะ
1. โส ภตฺตํ ปจติ. : อันว่าเขา หุงอยู่ ซึ่งข้าว.
2. ตฺวํ ภตฺตํ ปจสิ. = อันว่าท่าน หุงอยู่ ซึ่งข้าว.
3. อหํ ภตฺตํ ปจามิ. = อันว่าข้าพเจ้า หุงอยู่
ซึ่งข้าว.
พหุวจนะ
1. เต ภตฺตํ ปจนฺติ. = อันว่าเขาทั้งหลาย หุงอยู่ ซึ่งข้าว.
2. ตุมเห ภตฺตํ ปจถ. = อันว่าท่านทั้งหลาย หุงอยู่ ซึ่งข้าว.
3. มยํ ภตฺตํ ปจาม. = อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย
หุงอยู่ ซึ่งข้าว.
แบบฝึกหัดที่ 12
3. จงแปลมคธเป็นไทย
1. ตฺวํ มิตฺเตหิ สทฺธึ รเถน อาปณมฺหา
ภณฺฑานิ อาหรสิ.
2. อหํ อุทกมฺหา ปทุมานิ อาหริตฺวา
วาณิชสฺส ททามิ.
3. ตุมฺเห สมณานํ ทาตุํ จีวรานิ ปริเยสถ.
4. มยํ สคฺเค อุปฺปชฺชิตุํ อากงฺขมานา สีลานิ
รกฺขาม.
5. เต ธมฺมํ อธิคนฺตุํ อุสฺสหนฺตานํ สมณานํ ทานํ
ททนฺติ.
6. โส อรญฺญํ ปวิสนฺเต สุนเข ปสฺสิตุํ ปพฺพตํ อารุหติ.
7. มยํ สุคตสฺส สาวเก วนฺทิตุํ วิหารสฺมึ สนฺนิปตาม.
8. โส อาคจฺฉนฺตํ ตาปสํ ทิสฺวา ภตฺตํ
อาหริตุํ เคหํ ปวิสติ.
9. อหํ อุทกํ โอรุยฺห พฺราหฺมณสสฺส
ทุสฺสานิ โธวามิ.
10. ตฺวํ เคหสฺส ทฺวารํ วิวริตฺวา ปานียํ
ปตฺตมฺหา อาทาย ปิวสิ.
11. อหํ หิรญฺญํ ปริเยสนฺโต ทีปมฺหิ
อาวาเฏ ขณามิ.
12. ตุมฺเห ผลานิ ขาทนฺตา รุกฺเขหิ
โอรุหถ.
13. ตฺวํ ปาสาณสฺมึ ฐตฺวา จนฺทํ ปสฺสิตุํ อุสฺสหสิ.
14. มยํ มนุสฺสโลกมฺหา จริตฺวา สคฺเค
อุปฺปชฺชิตุํ อากงฺขาม.
15. ตุมฺเห อรญฺเญ วสนฺเต มิเค สเรหิ
วิชฺฌิตุํ อิจฺฉถ.
16. มยํ อุยฺยาเน จรนฺตา สุนเขหิ สทฺธึ กีฬนฺเต
ทารเก ปสฺสาม.
17. ตวํ รุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา อาจริยสฺส
ทาตุํ วตฺถํ สิพฺพสิ.
18. มยํ ปุญฺญํ อิจฺฉนฺตา สมณานํ ทานํ
ททาม.
19.
ตุมฺเห สจฺจํ อธิคนฺตุํ อารภถ.
20. ตฺวํ คีตํ คายนฺโต โรทนฺตํ ทารกํ
รกฺขสิ.
21. มยํ หสนฺเตหิ กุมาเรหิ สห อุยฺยาเน
นจฺจาม.
22. โส ปานียํ ปิวิตฺวา ปตฺตํ ภินฺทิตฺวา
มาตุลมฺหา ภายติ.
23. ปาสาทํ อุปสงฺกมนฺตํ สมณํ ปสฺสนฺตํ ภูปาลสฺส
จิตฺตํ ปสีทติ.
24. มยํ อรญฺญํ ปวิสิตฺวา อชานํ ปณฺณานิ
สํหราม.
25. โส เขตฺตํ รกฺขนฺโต โส อาวาเฏ ขณนฺเต วราเห ทิสฺวา ปาสาเณหิ ปหรติ.
4. จงแปลไทยเป็นมคธ
1. อันว่าข้าพเจ้า เรียกอยู่ ซึ่งเด็กชาย
ผู้ถูกต้องอยู่ ซึ่งร่างกาย ของสุนัข.
1. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย พยายามอยู่
เพื่ออันเข้าใจ ซึ่งสัจจะ กับด้วยสมณะทั้งหลาย ผู้ประชุมกันอยู่ ในวิหาร.
3. อันว่าท่าน นั่งอยู่ ในอุทยาน เพื่ออันกิน
ซึ่งผลไม้ทั้งหลาย กับด้วยสหายทั้งหลาย.
4. อันว่าท่าน ดื่มอยู่ ซึ่งน้ำนม
นั่งอยู่ บนที่นั่ง.
5. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย ออกไปอยู่ จากบ้าน
เพื่ออันเห็น ซึ่งกวาง ผู้เร่ร่อนอยู่ ในป่า.
6. อันว่าข้าพเจ้า ปรารถนาอยู่ เพื่ออันเข้าใจ
ซึ่งธรรม.
7. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย ยืนอยู่แล้ว
บนภูเขา เห็นอยู่ ซึ่งแสงสว่าง ของดวงจันทร์ อันตกลงอยู่ สู่ทะเล.
8. อันว่าข้าพเจ้า ลากมาอยู่ ซึ่งเกวียน
ของชาวนา จากถนน.
9. อันว่าท่านทั้งหลาย นั่งอยู่
บนที่นั่งทั้งหลาย, อันว่าข้าพเจ้า นำมาอยู่ ซึ่งน้ำดื่ม จากบ้าน.
10. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย เร่รอนอยู่
ในนาทั้งหลาย เพื่ออันเห็น ซึ่งนกทั้งหลาย ผู้กินอยู่ ซึ่งพืชทั้งหลาย.
11. อันว่าข้าพเจ้า สั่งสอนอยู่
ซึ่งคนไม่ดี ผู้ฆ่าอยู่ ซึ่งหมูทั้งหลาย.
12. อันว่าท่านทั้งหลาย กลัวอยู่ ซึ่งงู
ผู้เข้ามาอยู่ สู่บ้าน.
13. อันว่าข้าพเจ้า ถามอยู่ ซึ่งปัญหาทั้งหลาย
จากผู้ชาย ซึ่งออกมาอยู่ จากป่า.
14. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย เรียกอยู่
ซึ่งหมอ ซึ่งไปอยู่ สู่ถนน เพื่ออันดู ซึ่งทารก ผู้ร้องไห้อยู่.
11. อันว่าข้าพเจ้า รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย
ให้อยู่ ซึ่งทาน แก่สมณะทั้งหลาย อยู่อยู่ ในบ้าน กับด้วยทารกทั้งหลาย.
16. อันว่าคนดีทั้งหลาย ผู้กลัวอยู่ ซึ่งอกุสลกรรม
เกิดอยู่ ในสวรรค์.
17. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย นำมาอยู่
ซึ่งสินค้าทั้งหลาย จากเมือง เพื่ออันได้ ซึ่งลาภ.
18. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย ยืนอยู่ ใกล้โคนต้นไม้
รดอยู่ ซึ่งดอกไม้ทั้งหลาย ด้วยน้ำ.
19. อันว่าข้าพเจ้า ล้างอยู่
ซึ่งชามทั้งหลาย ด้วยน้ำ ให้อยู่ ซึ่งชามทั้งหลาย แก่หมอ.
20. อันว่าข้าพเจ้า ทิ้งอยู่ ซึ่งบ้าน
ไปอยู่ สู่วิหาร เพื่ออันแสวงหา ซึ่งธรรม.
21. อันว่าท่านทั้งหลาย ประชุมอยู่
ในอุทยาน เพื่ออันเห็น ซึ่งสมณะทั้งหลาย.
22. อันว่าข้าพเจ้า เห็นอยู่ ซึงผลไม้
อันตกมาอยู่ จากจะงอกปาก ของนกแก้ว.
23. อันว่าท่าน ข้ามอยู่ สู่ทะเล นำมาอยู่
ซึ่งม้า จากเกาะ.
24. อันว่าข้าพเจ้า ออกไปอยู่ จากบ้าน
เพื่อันนำมา ซึ่งประทีป จากตลาด.
25. อันว่าข้าพเจ้า นำไปอยู่ ซึ่งตระกร้า
เพื่ออันเก็บ ซึ่งข้าวโพด ในนา.
-------------------------------------------------
เฉลย # เรียนบาลีแบบเร่งรัด
แบบฝึกหัดที่ 12 ดูใน
คู่มืออุภัยพากยปริวัตน์ หัดแปลภาษาบาลี
https://www.facebook.com/palitranslation/
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น