#เรียนบาลีแบบเร่งรัด บทที่
11
นามศัพท์
1.อ การันต์ นปุงสกลิงค์
อาปณ = ตลาด
ปุญฺญ =บุญ
ปาป = บาป
กุสล = กุศล, ความดี
อกุสล = อุกศล, ความไม่ดี
ธน = ทรัพย์
ธญฺญ = ข้าวโพด
พีช =พืช
ทุสฺส = ผ้า
จีวร = จีวร
มูล = ราก, เงิน
รุกฺขมูล = โคนต้นไม้
ตุณฺฑ = จะงอยปาก
เวตน = ค่าจ้าง
ปทุม = ดอกบัว
คีต = เพลง
สุวณฺณ/หิรญฺญ = ทอง
สจฺจ = ความจริง
ปานีย = น้ำดื่ม
จิตฺต = จิต, ใจ
กิริยาศัพท์
อุสฺสหติ = พยายามอยู่
อุปสงฺกมติ = เข้าไปหาอยู่
อธิคจฺฉติ = เข้าใจอยู่, บรรลุอยู่
คายติ = ร้องเพลงอยู่,ขับร้องอยู่
อามสติ = ถูกต้องอยู่, สัมผัสอยู่
ภายติ= กลัวอยู่
จวติ = จากไปอยู่, ตายอยู่, เคลื่อนอยู่
อุปฺปชฺชติ = เกิดอยู่
ขิปติ = ขว้างอยู่
วปติ = หว่านอยู่
อากงฺขติ = หวังอยู่
สิพฺพติ = เย็บอยู่
2. กิริยาในระหว่าง หรือ
อัพภันตรกิริยา
-ใช้กริยา อนฺต, มาน ปัจจัย
ลงข้างท้ายกริยาศัพท์
-อนฺต, มาน ปัจจัย ทำหน้าที่เป็น วิเสสนะ หรือ
อัพภันตรกิริยา ผันไปตามลิงค์ และวจนะ
-การแจกลิงค์ เหมือนกับ อ การันต์
ในปุงลิงค์ และ ในนปุงสกลิงค์
ปจ + อนฺต/มาน = ปจนฺต/ปจมาน = หุงอยู่
ภุญฺช +อนฺต/มาน+ ภุญฺชนฺต/ภุญฺชมาน =กินอยู่
วิหร + อันต/มาน = วิหรนฺต/วิหรมาน= อยู่อยู่
3. ตัวอย่างการสร้างประโยค
เอกวจนะ
1.ปุริโส ภตฺตํ ปจนฺโต/ปจมาโน หสติ.
อันว่าผู้ชาย หุงอยู่ ซึ่งภัตร หัวเราะอยู่.
2. เวชฺโช ภตฺตํ ปจฺจนฺตํ/ปจมานํ ปุริสํ
ปกฺโกสติ. อันว่าหมอ เรียกอยู่ ซึ่งผู้ชาย ผู้หุงอยู่ ซึ่งภัตร.
3. เวชฺโช ภตฺตํ ปจมาเนน ปุริเสน สห ภาสติ. อันว่าหมอ กล่าวอยู่ กับด้วยผู้ชาย ผู้หุงอยู่
ซึ่งข้าวสุก.
พหุวจนะ
1. ปุริสา ภตฺตํ ปจนฺตา/ปจมานา หสนฺติ. อันว่าผู้ชายทั้งหลาย หุงอยู่ ซึ่งภัตร
หัวเราะอยู่.
2. เวชฺโช ภตฺตํ ปจนฺเต/ปจมาเน ปุริเส ปกฺโกสติ.
อันว่าหมอ เรียกอยู่ ซึ่งผู้ชายทั้งหลาย ผู้หุงอยู่ ซึ่งภัตร.
ส่วนในวิภัตติอื่นๆ ก็ให้ผันให้สอดคล้องไปตามนามนามในวิภัตตินั้นๆ
4. #จงแปลมคธเป็นไทย
1. ทารโก ปานียํ ยาจิตฺวา โรทนฺโต มญฺจมฺหา ปตติ.
2. วาณิโช วตฺถานิ ลภิตุํ อิจฺฉนฺโต อาปณํ คจฺฉติ.
3. อุปาสโก ปทุมานิ อาทาย วิหารํ คจฺฉมาโน พุทฺธํ ทิสฺวา ปสีทติ.
4. สกุโณ ตุณฺเฑน ผลํ หรนฺโต รุกฺขสฺมา อุปฺปตติ.
5. อาจริโย จีวรํ ปริเยสนฺตสฺส สมณสฺส จีวรํ ททาติ.
5. ลุทฺทโก อรญฺเญ อาหิณฺฑนฺโต ธาวนฺตํ มิคํ ปสฺสิตฺวา สเรน วิชฺฌติ.
7. พฺราหฺมโณ อรญฺเญ อาหิณฺฑมานมฺหา
กุมารมฺหา ปทุมานิ ยาจติ.
8. อาจริโย รเถน คจฺฉมาเนหิ อมจฺเจหิ สห หสติ.
9. มนุสฺสา ทานํ ททมานา สีลานิ รกฺขมานา สคฺเค อุปฺปชฺชนฺติ.
10. วาณิโช ธญฺญํ อากงฺขนฺตสฺส ปุริสสฺส ทานํ ทาตุํ อิจฺฉติ.
12. พุทฺโธ วิหารํ อุปสงฺกมนฺโต ธมฺมํ ภาสมาเน สาวเก ปสฺสติ.
14. มนุสฺสา สุวณฺณํ ลภิตุํ อุสฺสหนฺตา ปพฺพตสฺมึ อาวาเฏ ขณนฺติ.
15. สีโห อุทกํ ปาตุํ อิจฺฉนฺโต อุทกํ ปริเยสมาโน วนมฺหิ จรติ.
16. นโร เวตนํ ลภิตุํ อากงฺขมาโน ทุสฺสานิ โธวติ.
18. ทารโก มคฺเค สยนฺตํ สุนขํ อุทเกน สิญฺจิตฺวา หสติ.
19. สปฺปุริสา สีลานิ รกฺขนฺตา มนุสฺสโลกา จวิตฺวา เทวโลเก อุปฺปชฺชนฺติ.
21. กสฺสโก โคเณ ปริเยสมาโน วเน อาหิณฺฑนฺโต สีหํ ทิสฺวา ภายติ.
22. กุมารา รุกฺเขสุ นิสีทิตฺวา ผลานิ ภุญฺชมานา คีตํ คายนฺติ.
23. นรา พุทฺธสฺส สาวเกสุ ปสีทิตฺวา ธมฺมํ อธิคนฺตุํ อุสฺสหนฺตา สคฺเค อุปฺปชฺชนฺติ.
24. กาโก ตุณฺเฑน ปิฏกมฺหา มจฺฉํ
อากฑฺฒิตุํ อิจฺฉนฺโต สุนขมฺหา
ภายติ.
26. มนุสฺสา สุริยสฺส อาโลเกน โลจเนหิ รูปานิ ปสฺสนฺตา โลเก ชีวนฺติ.
27. อุปาสโก รุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา จีวรํ สิพฺพนฺเตน สมเณน สทฺธึ ภาสติ.
28. ปณฺณานิ รุกฺขมูเล สยนฺตสฺส ยาจกสฺส กาเย ปตนฺติ.
29. อมจฺโจ วาณิชสฺส มูลํ ทตฺวา อสฺเส
ลภิตุํ อุสฺสหติ.
30. ทารโก ขีรํ ปิวิตฺวา
หสมาโน ปตฺตํ มญฺจสฺมึ ขิปติ.
5. #จงแปลไทยเป็นมคธ
1. อันว่าผู้ชาย ซักอยู่ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย กล่าวอยู่ กับด้วยเด็กผู้ชาย
บนถนน.
2. อันว่าพราหมณ์ เห็นอยู่ ซึ่งกวาง ซึ่งออกมาอยู่ จากป่า เพื่ออันดื่ม
ซึ่งน้ำ.
3. อันว่าแพะทั้งหลาย ในอุทยาน กินอยู่ ซึ่งใบไม้ทั้งหลาย ซึ่งตกอยู่
จากต้นไม้ทั้งหลาย.
4. อันว่าคนไม่ดีทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ เพื่ออันเห็น ซึ่งนายพรานทั้งหลาย
ผู้ฆ่าอยู่ ซึ่งกวาง.
5. อันว่าชาวนา เห็นอยู่ ซึ่งนกทั้งหลาย ผู้กินอยู่ ซึ่งพืชทั้งหลาย ในนา.
6. อันว่าสมณะทั้งหลาย ผู้เข้าไปอยู่ สู่เมือง ปรารถนาอยู่ เพื่อวันไหว้
ซึ่งพระพุทธเจ้า ผู้อยู่อยู่ ในวิหาร.
7. อันว่าทารก ยืนอยู่ บนบันได เห็นอยู่ ซึ่งลิงทั้งหลาย ผู้นั่งอยู่
บนต้นไม้.
8. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งข้าว แก่ปลาทั้งหลาย
ผู้เคลื่อนไหวอยู่ ในน้ำ.
9. อันว่านายเรือ ปรารถนาอยู่ เพื่ออันข้าม ซึ่งทะเล ขออยู่ ซึ่งเงิน
จากกษัตริย์.
10. อันว่าผู้ชายทั้งหลาย เห็นอยู่ ซึ่งแสงสว่าง ของดวงจันทร์ อันตกอยู่
สู่ทะเล ด้วยนัยน์ตาทั้งหลาย.
11. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย พยายามอยู่ เพื่ออันให้ ซึ่งจีวรทั้งหลาย
แก่สมณะทั้งหลาย ผู้อยู่อยู่ ในวิหาร.
12. อันว่าผู้ชายทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งทาน แก่สมณะทั้งหลาย รักษาอยู่
ซึ่งศีลทั้งหลาย.
13. อันว่าผู้ชาย เหยียบอยู่ ซึ่งใบไม้ทั้งหลาย อันตกลงอยู่
จากต้นไม้ทั้งหลาย ในป่า.
14. อันว่าลุง ให้อยู่ ซึ่งดอกบัว แก่เด็ก ผู้แสวงหาอยู่
ซึ่งดอกไม้ทั้งหลาย.
15. อันว่าชาวประมง ให้อยู่ ซึ่งข้าวโพด แก่ขอทาน ผู้เข้ามาอยู่ สู่บ้าน.
16. อันว่าอำมาตย์ ให้อยู่ ซึ่งพืชทั้งหลาย แก่ชาวนาทั้งหลาย ผู้ไถอยู่
ในนาทั้งหลาย.
17. อันว่าสุนัข พยายามอยู่ เพื่ออันกัด ซึ่งมือ ของผู้ชาย ผู้ถูกต้องอยู่
ซึ่งร่างกาย.
18. อันว่าสาวกทั้งหลาย ของพระพุทธเจ้า ถามอยู่ ซึ่งปัญหา จากเด็ก
ผู้ร้องให้อยู่ บนถนน.
19. อันว่าเพื่อน ของลุง เรียกอยู่ ซึ่งเด็กชายทั้งหลาย ผู้ขับร้องอยู่
ซึ่งเพลง ที่โคนต้นไม้.
20. คนดีทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งภัตรทั้งหลาย แก่สมณะทั้งหลาย ผู้มาอยู่
สู่บ้านทั้งหลาย
21. บัณฑิตทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ เพื่ออันเกิด ในสวรรค์ รักษาอยู่
ซึ่งศีลทั้งหลาย.
22. อันว่าชาวนา เห็นอยู่ ซึ่งสุนัขจิ้งจอก ผู้เข้ามาอยู่ สู่หมู่บ้าน
พยายามอยู่ เพื่ออันประหาร ด้วยหิน.
23. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย กล่าวอยู่ ซึ่งความจริง พยายามอยู่ เพื่ออันเข้าใจ ซึ่งธรรม.
24. อันว่าดาบส ล้างอยู่ ซึ่งบาตร ด้วยน้ำ แสวงหาอยู่ ซึ่งน้ำ.
25. อันว่าบัณฑิตทั้งหลาย รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย เริ่มต้นอยู่
เพื่ออันเข้าใจ ซึ่งความจริง.
--------------------------------
--------------------------------
เฉลย # เรียนบาลีแบบเร่งรัด แบบฝึกหัดที่11ดูใน คู่มืออุภัยพากยปริวัตน์ หัดแปลภาษาบาลี
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น