#เรียนบาลีแบบเร่งรัด: บทที่ 4

เรียนบาลีแบบเร่งรัด: บทที่ 4

คำศัพท์

1.นามศัพท์ อ การันต์ ปุงลิงค์

ตาปส	ดาบส
อาจริย	อาจารย์
เวชช	หมอ
สีห	ราชสีห์
ลุทฺทก	นายพราน
อช	แพะ
วานร, มกฺกฏ	ลิง
ลาภ	ลาภ
มญฺจ	เตียง
กุทฺทาล	จอบ

กริยา
โรทติ ร้องไห้อยู่ หสติ หัวเราอยู่ ลภติ ได้อยู่ ปวิสติ เข้าไปอยู่ ททาติ ให้อยู่ อาททาติ นำไปอยู่ กีฬติ เล่นอยู่ นหายติ อาบอยู่ อากฑฺฒติ ฉุดมาอยู่ ปชหติ ละทิ้งอยู่

2. การแจกรูปนามศัพท์ อ.การันต์ ปุงลิงค์ (ต่อ)

จตุตถีวิภัตติ แจกรูปเป็น อาย/อสฺส นำไว้ข้างท้ายศัพท์ ในกรณีที่เป็น เอกวจนะ แปลว่า แก่, เพื่อ, ต่อ

จตุตถีวิภัตติ แจกรูปเป็น อานํ ในกรณีที่เป็น พหุวจนะ แปลว่า แก่,เพื่อ,ต่อ...ทั้งหลาย

เอกพจน์

1. นร +อาย/อสฺส =นราย / นรสฺส (จาก นร ศัพท์ แปลว่า แก่คน)
2. มาตุล +อาย /อสฺส มาตุลาย / มาตุลสฺส (มาจาก มาตุล แปลว่า แก่ลุง)
3. กสฺสก + อาย /อสฺส = กสฺสกาย/ กสฺสกสฺส (มาจาก กสฺสสก แปลว่า แก่ชาวนา)

พหุวจนะ

1. นร + อานํ = นรานํ (มาจาก นร ศัพท์ แปลว่า แก่คนทั้งหลาย)
2. มาตุล + อานํ = มาตุลานํ (มาจาก มาตุล แปลว่า แก่ลุงทั้งหลาย)
3. กสฺสก +อานํ =กสฺสกานํ (มาจาก กสฺสก แปลว่า แก่ชาวนาทั้งหลาย)

3. ตัวอย่างการสร้างประโยค

เอกวจนะ

1. ธีวโร นราย มจฺฉํ อาหรติ. แปลว่า อันว่าคนจับปลา นำมาอยู่ ซึ่งปลา แก่คน.

2. ปุตฺโต มาตุลสฺส โอทนํ ททาติ. แปลว่า อันว่าบุตร ให้อยู่ ซึ่งข้าวสุก แก่ลุง.

3. วาณิโช กสฺสกสฺส อชํ ททาติ.  แปลว่า อันว่าพ่อค้า ให้อยู่ ซึ่งแพะ  แก่ชาวนา.

พหูพจน์

1. ธีวรา นรานํ มจฺเฉ อาหรนฺติ. แปลว่า อันว่า คนจับปลาทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งปลาทั้งหลาย แก่ชนทั้งหลาย.

2. ปุตฺตา มาตุลานํ โอทนํ ททนฺติ. แปลว่า อันว่าบุตรทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งข้าสุก แก่ลุงทั้งหลาย.

3. วณิชา กสฺสกานํ อเช ททนฺติ. แปลว่า อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งแพะทั้งหลาย แก่ชาวนาทั้งหลาย.

แบบฝึกหัดบทที่ 4

จงแปลมคธเป็นไทย

1. วาณิโช รชกสฺส สาฏกํ ททาติ.
2. เวชฺโช อาจริยสฺส ทีปํ อาหรติ.
3. มิคา ปาสาณมฺหา ปพฺพตํ ธาวนฺติ.
4. มนุสฺสา พุทฺเธหิ ธมฺมํ ลภนฺติ.
5. ปุริโส เวชชาย สกฏํ อากฑฺฒติ.
6. ทารโก หตฺเถน ยาจกสฺส ภตฺตํ อาหรติ.
7. ยาจโก อาจริยาย อาวาฏํ ขณติ.
8. รชโก อมจฺจานํ สาฏเก ททาติ.
9. พฺราหฺมโณ สาวกานํ มญฺเจ อาหรติ.
10. วานโร รุกฺขมฺหา ปตติ, กุกฺกุโร วานรํ ทสติ.
11. ธีวรา ปิฏเกหิ อมจฺจานํ มจฺเฉ อาหรนฺติ.
12. กสฺสโก วาณิชาย รุกฺขํ ฉินฺทติ.
13. โจโร กุทฺทาเลน อาจริยาย อาวาฏํ ขณติ.
14. เวชฺโช ปุตฺตานํ ภตฺตํ ปจติ.
15. ตาปโส ลุทฺทเกน สทฺธึ ภาสติ.
16. ลุทฺทโก ตาปสฺส ทีปํ ททาติ.
17. สีหา มิเค หนนฺติ.
18. มกฺกโฏ ปตฺเตน สห รุกฺขํ อารุหติ.
19. สมณา อุปาสเกหิ โอทนํ ลภนฺติ.
20. ทารกา โรทนฺติ, กุมาโร หสติ, มาตุโล กุมารํ ปหรติ.
21. วานรา ปพฺพตมฺหา โอรุหนฺติ, รุกฺเข อารุหนฺติ.
22. โจรา รถํ ปวิสนฺติ,อมจฺโจ รถํ ปชหติ.
23. อาจริโย ทารกาย รุกฺขมฺหา สุกํ อาหรติ.
24. ลุทฺทโก ปพฺพตสฺมา อชํ อากฑฺฒติ.
25. ตาปโส ปพฺพตสฺมา สีหํ ปสฺสติ.
26. วาณิชา กสฺสเกหิ ลาภํ ลภนฺติ.
27. ลุทฺทโก วาณิชานํ วราเห หนติ.
28. ตาปโส อาจริยมฺหา ปญฺเห ปุจฺฉติ.
29. ปุตฺโต มญฺจมฺหา ปตติ.
30. กุมารา สหายเกหิ สทฺธึ นหายนฺติ.

5. จงแปลไทยเป็นมคธ

1. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งม้าทั้งหลาย แก่อมาตย์ทั้งหลาย
2. อันว่านายพราน ฆ่าอยู่ ซึ่งแพะ แก่พ่อค้า.
3. อันว่าคน ตัดอยู่ ซึ่งต้นไม้ทั้งหลาย ด้วยเลื่อย แก่ชาวนา.
4. อันว่ากวาง วิ่งไปอยู่ จากราชสีห์.
5. อันว่ากษัตริย์ ไหว้อยู่ ซึ่งพระพุทธเจ้า กับด้วยอุบาสกทั้งหลาย.
6. อันว่าโจรทั้งหลาย วิ่งไปอยู่ จากหมู่บ้านทั้งหลาย สู่ภูเขาทั้งหลาย.
7. อันว่าคนซักผ้า ซักอยู่ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย แก่กษัตริย์.
8. อันว่าคนจับปลา นำมาอยู่ ซึ่งปลา ในตระกร้า แก่ชาวนาทั้งหลาย.
9. อันว่าอาจารย์ เข้าอยู่ สู่วิหาร, เห็นอยู่ ซึ่งสมณะทั้งหลาย.
10. อันว่างู กัดอยู่ ซึ่งลิง.
11. อันว่าเด็กทั้งหลาย ลากอยู่ ซึ่งเตียง แก่พราหมณ์.
12. อันว่าโจรทั้งหลาย เข้าไปอยู่ สู่ปราสาท กับด้วยคนทั้งหลาย.
13. อันว่าชาวนาทั้งหลาย ได้อยู่ ซึ่งปลาทั้งหลาย จากคนจับปลาทั้งหลาย.
14. อันว่าหมูทั้งหลาย ไปอยู่ จากเกาะ สู่ภูเขา.
15. อันว่ากษัตริย์ ละทิ้งอยู่ ซึ่งปราสาท, อันว่าบุตร เข้าไปอยู่ สู่วิหาร.
16. อันว่าราชสีห์ นอนอยู่, อันว่าลิงทั้งหลาย เล่นอยู่.
17. อันว่าอาจารย์ คุ้มครองอยู่ ซึ่งบุตรทั้งหลาย จากสุนัข.
18. อันว่านายพรานทั้งหลาย ยิงอยู่ ซึ่งกวาง ด้วยลูกศรทั้งหลาย แก่อมาตย์ทั้งหลาย.
19. อันว่าทารกทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ ซึ่งข้าวสุก จากลุง.
20. อันว่าหมอ ให้อยู่ ซึ่งเสื้อผ้า แก่ดาบส.
21. อันว่าพ่อค้า นำมาอยู่ ซึ่งแพะ ด้วยรถ แก่อาจารย์.
22. อันว่าบุตรทั้งหลาย เห็นอยู่ ซึ่งดวงจันทร์ จากภูเขา.
23. อันว่าบัณฑิตทั้งหลาย ได้อยู่ ซึ่งลาภ จากธรรมะ.
24. อันว่าลิงทั้งหลาย ละทิ้งอยู่ ซึ่งหมู่บ้าน.
25. อันว่าบุตร นำมาอยู่ ซึ่งนกแก้ว จากภูเขา แก่เพื่อน.
26. อันว่าหมอทั้งหลาย เข้าไปอยู่ สู่วิหาร.
27. อันว่าสุนัขจิ้งจอก วิ่งไปอยู่ จากหมู่บ้าน สู่ภูเขา ตามหนทาง.
28. อันว่าเกวียน ตกอยู่ จากหนทาง, ทารก ร้องไห้อยู่.
29. อันว่าอมาตย์ทั้งหลาย ขึ้นอยู่ สู่บันได, อันว่าหมอ ลงอยู่ จากบันได.
30. อันว่าบัณฑิตทั้งหลาย ถามอยู่ ซึ่งปัญหาทั้งหลาย จากพระพุทธเจ้า.

--------------------------------------

เฉลยแบบฝึกหัด #เรียนบาลีแบบเร่งรัด บทที่ 4

 ดูใน คู่มืออุภัยพากยปริวัตน์ #หัดแปลภาษาบาลี

https://www.facebook.com/palitranslation/