#เรียนบาลีแบบเร่งรัด: บทที่ 5

เรียนบาลีแบบเร่งรัด: บทที่ 5

คำศัพท์

1.นาม อ การันต์ ปุงลิงค์

ธีวร	ชาวประมงค์,คนจับปลา
มจฺฉ	ปลา
ปิฏก	ตระกร้า
อมจฺจ	อำมาตย์
อุปาสก	อุบาสก
ปาสาท	ปราสาท
ทารก	เด็ก, ทารก
สาฏก	เสื้อผ้า
รชก	คนซักผ้า
สปฺป	งู
ปญฺหา	คำถาม
สุก/ สุว	นกแก้ว,นกแขกเต้า
โสปาณ	บันได
สูกร / วราห	หมู

            คำกิริยา

ปตติ	ตกไปอยู่
โธวติ	ล้างอยู่
อิจฺฉติ	ปรารถนาอยู่,ต้องการอยู่
ทสติ	กัดอยู่
ปุจฺฉติ	ถามอยู่
ปกฺโกสติ	เรียกอยู่
ขาทติ	กินอยู่
หนติ	ฆ่าอยู่
โอตรติ	ลงอยู่
นิกฺขมติ	ออกไปอยู่

2.การแจกนามนาม อ การันต์ ปุงลิงค์ (ต่อ)

ปัญจมีวิภัตติ ให้ลงท้ายศัพท์ ด้วย อา/มฺหา/สฺมา ในกรณีที่เป็น เอกวจนะ

ปัญจมีวิภัตติ ให้ลงท้ายศัพท์ด้วย เอหิ ในกรณีที่เป็น พหุวจนะ

เอกวจนะ

1. นร + อา /มฺหา/สฺมา = นร/นรมฺหา/นรสฺมา (จากศัพท์ นร แปลว่า คน)

2. มาตุล + อา/มฺหา/สฺมา = มาตุลา/มาตุลมฺหา/ มาตุลสฺมา (จากศัพท์ มาตุล แปลว่า ลุง)

3. กสฺสก + อา/มฺหา/สฺมา = กสฺสกา/กสฺสกมฺหา/ กสฺสกสฺมา (จากศัพท์ กสฺสก แปลว่า ชาวนา)

พหุวจนะ

1.นร + เอหิ =นเรหิ (นเรภิ) (จากศัพท์ นร แปลว่า คน)

2.มาตุล + เอหิ = มาตุเลหิ (มาตุเลภิ) (จากศัพท์ มาตุล แปลว่า ลุง)

3. กสฺสก + เอหิ =กสฺสเกหิ (กสฺสเกภิ) (จากศัพท์ กสฺสก แปลว่า ชาวนา)

3.ตัวอย่างการสร้างประโยค

เอกวจนะ

1.ยาจโก นรมฺหา ภตฺตํ ยาจติ. อันว่าขอทาน ขออยู่ ซึ่งภัตร จากคน.

2.ปุตฺโต มาตุลมฺหา ปญฺหํ ปุจฺฉติ. อันว่าบุตร ถามอยู่ ซึ่งปัญหา จากลุง.

3. กสฺสโก รุกฺขสฺมา ปตติ. อันว่าชาวนา ตกอยู่ จากต้นไม้.

พหุวจนะ

1.ยาจกา นเรหิ ภตฺตํ ยาจนฺติ. อันว่าขอทานทั้งหลาย ขออยู่ ซึ่งภัตร จากคนทั้งหลาย.

2. ปุตฺตา มาตุเลหิ ปญฺเห ปุจฺฉนฺติ. อันว่าบุตรทั้งหลาย ถามอยู่ ซึ่งปัญหาทั้งหลาย จากลุงทั้งหลาย.

3. กสฺสกา รุกฺเขหิ ปตนฺติ. อันว่าชาวนาทั้งหลาย ตกอยู่ จากต้นไม้ทั้งหลาย.

แบบฝึกหัดที่ 5

4.จงแปลมคธเป็นไทย

1. โจรา คามมฺหา ปพฺพตํ ธาวนฺติ.
2. ทารโก มาตุลสฺมา โอทนํ ยาจติ.
3. กุมาโร โสปาณมฺหา ปตติ.
4. มาตุลา สาฎเก โธวนฺติ.
5. ธีวรา ปิฏเกหิ มจฺเฉ อาหรนฺติ.
6. อุปาสกา สมเณหิ สทฺธึ วิหารสฺมา นิกฺขมนฺติ.
7. พฺราหฺมโณ กกเจน รุกฺขํ ฉินฺทติ.
8. กุมารา มิตฺเตหิ สห ภูปาลํ ปสฺสนฺติ.
9. วาณิโช อสฺเสน สทฺธึ ปพฺพตสฺมา โอรุหติ.
10. ยาจโก กสฺสกสฺมา โสณํ ยาจติ.
11. สปฺปา ปพฺพเตหิ คามํ โอตรนฺติ.
12. อมจฺจา สเรหิ มิเค วิชฺฌนฺติ.
13. โจโร คามมฺหา สกเฎน สาฏเก หรติ.
14. ภูปาโล อมจฺเจหิ สทฺธึ รเถน ปาสาทํ อาคจฺฉติ.
15. สูกรา ปาเทหิ อาวาเฎ ขณนฺติ.
16. กุมาโร สหายเกหิ สห สาฏเก โธวติ.
17. สมณา คามมฺหา อุปาสเกหิ สทฺธึ นิกฺขมนฺติ.
18. กุกฺกุโร ปิฎกมฺหา มจฺฉํ ขาทติ.
19. มิตฺโต ปุตฺตมฺหา สุนขํ ยาจติ.
20. พุทฺโธ สาวเก ปุจฺฉติ.
21. อมจฺจา ปณฺฑิเตหิ ปญฺเห ปุจฺฉนฺติ.
22. รชโก สหาเยน สห สาฏกํ โธวติ.
23. มจฺฉา ปิฏกมฺหา ปตนฺติ.
24. โจรา ปาสาเณหิ วราเห ปหรนฺติ.
25. อมจฺโจ ปาสาทมฺหา สุวํ อาหรติ.

5. จงแปลไทยเป็นมคธ

1. อันว่าม้าทั้งหลาย วิ่งอยู่ สู่ภูเขา จากหมู่บ้าน.
2. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย มาอยู่ สู่วิหาร จากเกาะ กับด้วยอุบาสกทั้งหลาย.
3. อันว่าโจรทั้งหลาย ยิงอยู่ ซึ่งหมู่ทั้งหลาย ด้วยลูกศรทั้งหลาย.
4. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย ถามอยู่ ซึ่งปัญหา จากสมณะ.
5. อันว่าเด็ก ตกอยู่ จากหิน กับด้วยเพื่อน.
6. อันว่าสุนัข กัดอยู่ ซึ่งเด็ก.
7. อันว่าอำมาตย์ทั้งหลาย ออกอยู่ จากปราสาท กับด้วยกษัตริย์
8. อันว่าผู้ชาย นำมาอยู่ ซึ่งกวาง จากเกาะ.
9. อันว่าชาวนา ลงมาอยู่ จากต้นไม้.
10. อันว่าสุนัขทั้งหลาย วิ่งอยู่ ตามหนทาง กับด้วยม้าทั้งหลาย
11. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งประทีป จากบันได.
12. อันว่าโจร ลงมาอยู่ จากบันได.
13. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งนกแก้วทั้งหลาย จากภูเขาทั้งหลาย.
14. อันว่าม้า กระทืบอยู่ ซึ่งงู ด้วยเท้า.
15. อันว่าลุง เห็นอยู่ ซึ่งสมณะทั้งหลาย จากภูเขาทั้งหลาย กับด้วยเพื่อนทั้งหลาย.
16. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งม้าทั้งหลาย สู่ปราสาท จากเกาะ.
17. อันว่าอำมาตย์ ถามอยู่ ซึ่งโจร.
18. อันว่าชาวนา กินอยู่ ซึ่งข้าวสุก กับด้วยคนซักผ้า.
19. อันว่าเด็ก ตกลงอยู่ จากบันได.
20. อันว่าคนหาปลา ขึ้นอยู่ สู่ภูเขา กับด้วยลุง.
21. อันว่าขอทาน หลับอยู่ กับด้วยสุนัข.
22. กษัตริย์ทั้งหลาย คุ้มครองอยู่ ซึ่งเกาะทั้งหลาย กับด้วยอำมาตย์ทั้งหลาย
23. อันว่ากษัตริย์ ไหว้อยู่ ซึ่งพระพุทธเจ้า จากปราสาท.
24. อันว่าผู้ชาย ฆ่าอยู่ ซึ่งงู ด้วยดาบ.
25. อันว่าคนหาปลา นำมาอยู่ ซึ่งปลา สู่หมู่บ้าน ในเกวียนทั้งหลาย.
26. อันว่าหมู่ทั้งหลาย วิ่งอยู่ จากหมู่บ้าน สู่ภูเขา.
27. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย ถามอยู่ ซึ่งปัญหาทั้งหลาย จากบัณฑิต.
28. อันว่าบุตรชาย นำมาอยู่ ซึ่งนกแก้ว จากต้นไม้.
29. อันว่าบัณฑิต ไปอยู่ สู่วิหาร.
30. อันว่าสาวกทั้งหลาย ไปอยู่ตามถนน สู่หมู่บ้าน.

------------------------------------

เฉลยแบบฝึกหัด บทที่ 5 ดูใน คู่มืออุภัยพากยปริวัตน์ หัดแปลภาษาบาลี

https://www.facebook.com/palitranslation/