#เรียนบาลีแบบเร่งรัด บทที่ 17
ประโยคอดีตกาล
1. อดีตกาล คือ กาลที่ล่วงแล้ว แบ่งออกเป็น 3 คือ
1) อดีตกาลล่วงแล้วไม่มีกำหนด แปลว่า ----แล้ว หมายรู้ด้วย ปโรกฺขาวิภัตติ เช่น เตนาหุ ภควา .ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสแล้ว.
2) อดีตกาลล่วงแล้วเมื่อวานนี้ แล้ว่า ---แล้ว ถ้ามี อ อยู่หน้า แปลว่า ได้---แล้ว หมายรู้ด้วย หิยัตตนีวิภัตติ เช่น ขโณ โว มา อุปจฺจคา.ขณะ อย่า ได้เข้าไปล่วงแล้ว ซึ่งท่านทั้งหลาย
3) อดีตกาลล่างแล้ววันนี้ แปลว่า---แล้ว ถ้ามี อ อยู่หน้า แปลว่า ได้---แล้ว หมายรู้ด้วย อัชชัตตนีวิภัตติ เช่น เถโร คำมํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. พระเถระ ได้เข้าไปแล้ว สู่บ้าน เพื่ออันบิณฑบาต.
ปโรกฺขา
ปรัสสบท
บุรุษ เอกวจนะ พหุวจนะ
ประถมบุรุษ อ อุ
มัธยมบุรุษ เอ ตฺถ
อุตตมบุรุษ อํ มฺห
หิยตฺตนี
ปรัสสบท
บุรุษ เอกวจนะ พหุวจนะ
ประถมบุรุษ อา อู
มัธยมบุรุษ โอ ตฺถ
อุตตมบุรุษ อํ มฺห
อชฺชตฺตนี
ปรัสสบท
บุรุษ เอกวจนะ พหุวจนะ
ประถมบุรุษ อี อุํ
มัธยมบุรุษ โอ ตฺถ
อุตตมบุรุษ อึ มฺหา
กิริยาศัพท์ : ปจ = หุง
เอกวจนะ
ประถมบุรุษ (โส) อปจิ,ปจิ อันว่าเขา หุงแล้ว.
มัธยมบุรุษ (ตฺวํ) อปจิ, ปจิ อันว่าท่าน หุงแล้ว
อุตตมบุรุษ (อหํ) อปจึ, ปจึ อันว่าข้าพเจ้า หุงแล้ว.
พหุวจนะ
ประถมบุรุษ (เต) อปจึสุ, ปจึสุ. อันว่าพวกเขา หุงแล้ว.
มัธยมบุรุษ (ตุมฺเห) อปจิตฺถ, ปจิตฺถ, ปจิตฺถ. อันว่าท่านทั้งหลาย หุงแล้ว.
อุตตมบุรุษ (มยํ) อปจิมฺห, ปจิมฺห. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย หุงแล้ว.
ในกรณีที่มี อ อยู่ข้าหน้า ให้แปลว่า ได้....แล้ว
กริยาศัพท์ ที่ลงท้ายด้วย เอ
กริยาศัพท์ โจเร = ขโมย
เอกวจนะ
ประถมบุรุษ (โส) โจเรสิ, โจเรยิ = ขโมยแล้ว.
มัธยมบุรุษ (ตวฺ) โจเรสิ. อันว่าท่าน ขโมยแล้ว.
อุตตมบุรุษ (อหํ) โจเรสึ, โจรยึ. อันว่าข้าพเจ้าขโมยแล้ว.
พหุวจนะ
ประถมบุรุษ (เต) โจเรสุํ โจรยึสุ .อันว่าเขาทั้งหลาย ขโมยแล้ว.
มัธยมบุรุษ (ตุมฺเห) โจรยิถ. อันว่าท่านทั้งหลาย ขโมยแล้ว.
มัธยมบุรุษ (ตุมฺเห) โจรยิถ. อันว่าท่านทั้งหลาย ขโมยแล้ว.
อุตตมบุรุษ (มยํ) โจรยึห. อันว่าท่านทั้งหลาย ขโมยแล้ว
2. ตัวอย่างของการสร้างประโยค
เอกวจนะ
1) ภูปาโล ทีเป จริ, อจริ. อันว่ากษัตริย์ เที่ยวไปล้ว, ได้แล้วไปแล้ว.
2) สมโณ ธมฺมํ เทเสสิ. อันว่าสมณะ แสดงแล้ว ซึ่งธรรม.
3) ตวํ ภณฺฑานิ วิกฺกิณิ. อันว่าท่านขายแล้ว ซึ่งสินค้าทั้งหลาย.
4) ตฺวํ ปุปฺผานิ ปูเชสิ. อันว่าท่าน บูชาแล้ว ซึ่งดอกไม้ทั้งหลาย.
5). อหํ ปพฺพตํ อารุหึ. อันว่าข้าพเจ้า ขึ้นแล้ว สู่ภูเขา.
6) อหํ ทีปํ ชาเลตึ/ ชาลยึ
พหุวจนะ
1. ภูปาลา ทีเปสุ จรึสุ/ อจรึสุ. อันว่ากษัตริย์ทั้งหลาย เที่ยวไปแล้ว/ได้เที่ยวไปแล้ว ในเกาะทั้งหลาย.
2. สมณา ธมฺมํ เทเสสุํ/ เทสยึสุ อันว่าสมณะทั้งหลาย แสดงแล้ว ซึ่งธรรม.
3. ตุมฺเห ภณฺฑานิ วิกฺกิณิตฺถ. อันว่าท่านทั้งหลาย ซื้อแล้ว ซึ่งสินค้าทั้งหลาย.
4. ตุมฺเห ปุปฺผานิ ปูชยิตฺถ. อันว่าท่านทั้งหลาย มอบ(บูชา)แล้ว ซึ่งดอกไม้.
5. มยํ ปพฺพเต อารุหึห. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย ขึ้นแล้ว สู่ภูเขาทั้งหลาย.
6. มยํ ทีเป ชาลยึห. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย จุดแล้ว ซึ่งประทีปทั้งหลาย.
แบบฝึกหัดที่ 17
3. จงแปลมคธเป็นไทย
1. กสฺสโก เขตฺตํ กสิตฺวา นหายิตฺวา นหายิตุํ อุทกํ โอตริ.
2. อาจริยา อุคฺคณฺหนฺตานํ ทารกานํ ทาตุํ กุสุมานิ อาหริยึสุ.
3. อุปาสกา อาสเนหิ อุฏฺฐหิตฺวา ธมฺมํ เทเสตุํ อุปสงฺกมนฺตํ สมณํ วนฺทึสุ.
4. นรา นคเรสุ กมฺมานิ กตฺวา เวตเน ลภิตุํ อากงฺขมานา คาเมหิ นิกฺขมึสุ.
5. อาจริโย อาสนํ ทุสฺเสน ฉาเทตฺวา นิสีทิตุํ สมณํ นิมนฺเตสิ.
6. กุมาโร ทฺวารํ วิวริตฺวา รุกฺขมฺหา โอรุหนฺเต วานเร ปสฺสมาโน อฏฺฐาสิ.
7. ปณฺฑิโต โคเณ โจเรตฺวา อกุสลํ กโรนฺเต นเร ปกฺโกสิตฺวา โอวทิ.
8. ยาจกสฺส ปุตฺตา รุกฺเขหิ ปตนฺตานิ ผลานิ สํหริตฺวา อาปณสฺมึ วิกฺกิณึสุ.
9. กสฺสโก ธญฺญํ มินิตฺวา วาณิชสฺส วิกฺกิณิตุํ ปหิณิ.
10. อมจฺโจ ธมฺมํ อุคฺคณฺหิตฺวา สมโณ ภวิตุํ อากงฺขมาโน อาจริยํ ปริเยสมาโน พุทฺธํ อุปสงฺกมิ.
11. สเจ ตุมฺเห คามํ ปาปุเณยฺยาถ, ตุมเห มิตฺเต โอโลเกยฺยาถ.
12. มาตุโล ปณฺฑิตมฺหา ปญฺเห ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ชานิตุํ อุสฺสหิ.
13. วานรา ปาสาณมฺหิ ฐตฺวา อชํ ขาทนฺตํ สีหํ ทิสฺวา ภายึสุ.
14. รุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา คีตานิ คายนฺตานํ กุมารกานํ กาเยสุ ปณฺณานิ จ บุปฺผานิ จ ปตึสุ.
15. ตุมฺเห ธนํ สํหรมานา มา สมุทฺทํ ตริตฺวา ทีปํ คจฺฉถ.
16. อาปณสฺมึ ภณฺฑานิ วิกฺกิณณนฺตสฺส วาณิชสฺส รโถ อตฺถิ.
17. ปุริสา คีตํ คายนฺตสฺส ปุตฺตสฺส ทาตุํ ทุสฺสํ ททนฺตุ.
18. สุกรา จ สุนขา จ เขตฺเต อาวาเฏ ขณึสุ.
19. ปุริสา รุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา ภาสมานสฺส ตาปสสฺส วจนํ สุณึสุ.
20. กสฺสกา ลุทฺทเกน สทฺธึ วเน อาหิณฺฑนฺเต ปุตฺเต อามนฺเตตฺวา อกฺโกสึสุ.
21. มา ตฺวํ สุวณฺณปตฺตํ วิกฺกิณิตฺวา ขคฺเค กิณาหิ.
22. โส ภณฺฑานิ จ เขตฺเต จ โคเณ จ ปุตฺตานํ ทตฺวา เคหํ ปหาย สมโณ ภวิตุํ จินฺเตสิ.
23. สปฺปุริสา ธมฺเมน ชีวนฺตา มิเค น มาเรสุํ.
24. อหํ โสปาณํ อารุหึ, เต โสปาณมฺหา โอรุหึสุ.
25. สหายกา อุทกํ โอตริตฺวา นหายนฺตา ปทุมานิ โอจินึสุ.
4. จงแปลไทยเป็นมคธ
1. อันว่าทารก รดแล้ว ซึ่งดอกบัวทั้งหลาย ด้วยน้ำด้วย บูชาแล้ว ซึ่งพระพุทธเจ้า ด้วยดอกบัวทั้งหลายเหล่านั้นด้วย.
2. อันว่าบุรุษทั้งหลาย รับแล้ว ซึ่งค่าจ้าง ไปแล้ว สู่ตลาดด้วย ซื้อแล้ว ซึ่งสินค้าทั้งหลายด้วย.
3. อันว่าชาวประมง ซื้อแล้ว ซึ่งปลาทั้งหลาย จากทะเลด้วย ขายแล้ว ซึ่งปลาทั้งหลายเหล่านั้น แก่ชาวนาทั้งหลายด้วย.
4. หากว่า อันว่าท่าน พึงไป เพื่ออันอาบ, อันว่าท่าน พึงซัก ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย ของทารกทั้งหลาย.
5. อันว่านกแก้วทั้งหลายด้วย อันว่ากาทั้งหลายด้วย บินแล้ว สู่อากาศ จากต้นไม้ทั้งหลาย.
6. อันว่าท่าน จงอย่าด่า ซึ่งเด็กทั้งหลาย ผู้เล่นอยู่ ใต้ต้นไม้ กับด้วยสุนัข.
7. อันว่าข้าพเจ้า พูดแล้ว กับด้วยบุรุษทั้งหลาย ผู้นั่งแล้ว ในอุทยาน ประชุมกันอยู่ เพื่ออันเห็น ซึ่งกษัตริย์.
8. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย เห็นแล้ว ซึ่งงู ผู้เข้ามา สู่บ้าน กลัวแล้ว.
9. อันว่าข้าพเจ้า ให้แล้ว ซึ่งน้ำดื่ม แก่บุตร ผู้บริโภคอยู่ ซึ่งภัตร กับด้วย เพื่อน.
10. อันท่าน จงอย่าทำ ซึ่งบาปด้วย, จงทำ ซึ่งบุญด้วย เพื่ออันเข้าถึง ซึ่งสวรรค์.
-------------------------------
ดูเฉลย
เฉลย # เรียนบาลีแบบเร่งรัด
แบบฝึกหัดที่17 ดูใน คู่มืออุภัยพากยปริวัตน์ หัดแปลภาษาบาลี
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น