#เรียนบาลีแบบเร่งรัด :
บทที่ 15
1.วิภัตติอาขยาต หมวดสัตตมี แปลว่า ควร...,พึง
-จะนำมาเสนอในบทนี้เฉพาะปรัสสบท ทั้งในเอกวจนะ และพหุวจนะ ทั้งในรูปของประถมบุรุษ,
มัธยมบุรุษ และอุตตมบุรุษ
-มัธยมบุรุษ เอกวจนะ
ลงท้ายกิริยาศัพท์ด้วย เอยฺยาสิ และ พหุวจนะ ลงท้ายกริยาศัพท์ด้วย เอยฺยาถ
-อุตตมบุรุษ เอกวจนะ
ลงท้ายกิริยาศัพท์ด้วย เอยฺยามิ และ พหุวจนะ ลงท้ายกิริยาศัพท์ด้วย เอยฺยาม
กิริยาศัพท์ ปจ = หุง
เอกวจนะ
|
ประถมบุรุษ
|
(โส) ปเจยฺย
|
(เขา) พึงหุง
|
|
มัธยมบุรุษ
|
(ตวํ) ปเจยฺยาสิ
|
(ท่าน) พึงหุง
|
|
อุตตมบุรุษ
|
(อหํ) ปเจยฺยามิ
|
(ข้าพเจ้า) พึงหุง
|
พหุวจนะ
|
ประถมบุรุษ
|
(เต) ปเจยฺยุํ
|
(เขาทั้งหลาย) พึงหุง
|
|
มัธยมบุรุษ
|
(ตุมฺเห) ปเจยฺยาถ
|
(ท่านทั้งหลาย) พึงหุง
|
|
อุตตมบุรุษ
|
(มยํ) ปเจยฺยาม
|
(ข้าพเจ้าทั้งหลาย) พึงหุง
|
2. จะมีการนำนิบาตบางตัวมาใช้เพื่อสร้างประโยคด้วย
เช่น
สเจ/ ยทิ =หากว่า, ผิว่า
จ = ด้วย, อนึ่ง,
เออก็
ปิ =ด้วยเหมือนกัน,
แม้
น = ไม่
วิย = ราวกะว่า
3. ตัวอย่างการสร้างประโยค
เอกวจนะ
1. สเจ โส ภตฺตํ ปจฺเจยฺย, อหํ ภุญฺเชยฺยามิ.
หากว่า อันว่าเขา พึงบริโภค อันว่าข้าพเจ้า พึงบริโภค.
2. สเจ ตฺวํ อิจฺเฉยฺยาสิ, อหํ โจรํ ปุจฺเฉยฺยามิ.
หากว่า อันว่าท่าน พึงปรารถนา, อันว่าข้าพเจ้า พึงถาม.
3. ยทิ อหํ นคเร วิหเรยฺยามิ, โส นครํ
อาคจฺเฉยฺย.หากว่า อันว่าข้าเจ้า พึงอยู่ ในเมือง, อันว่าเขา พึงมา สู่เมืองด้.
พหุวจนะ
1. สเจ เต ภตฺตํ ปเจยฺยุํ, มยํ ภุญฺเชยฺยุํ. หากว่า
อันว่าพวกเขา พึงหุง ซึ่งข้าว, อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย พึงบริโภค.
2. สเจ ตุมฺเห อิจฺเฉยฺยาถ, มยํ โจเร
ปุจฺเฉยฺยาม. หากว่า อันว่าท่านทั้งหลาย พึงปรารถนา, อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย
พึงถาม ซึ่งโจรทั้งหลาย.
3. ยทิ มยํ นคเร วิหเรยฺยาม, เต ปิ นครํ
อาคจฺเฉยฺยุํ. หากว่า อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย พึงอยู่ ในเมือง, แม้ อันว่าเขาทั้งหลาย
พึงไป สู่เมือง.
แบบฝึกหัดที่ 15
4. จงแปลมคธเป็นไทย
1. สเจ ตฺวํ ธมฺมํ สุเณยฺยาสิ, อทฺธา ตฺวํ
พุทฺธสฺส สาวโก ภเวยฺยาสิ.
2. ยทิ เต คีตานิ คายิตุํ อุคฺคณฺเหยฺยุํ, อหํ ปิ
อุคฺคณฺเหยฺยามิ.
3. สเจ ตฺวํ พีชานิ ปหิเณยฺยาสิ, กสฺสโก
ตานิ เขตฺเต วเปยฺย.
5. สเจ ตฺวํ มูลํ คณฺเหยฺยาสิ, อหํ ทุสฺสํ
อาทเทยฺยามิ.
6. ยทิ มยํ ภูปาเลน สห มนฺเตยฺยาม, อมจฺจา
น อาคจฺเฉยฺยุํ.
7. สเจ ตุมฺเห รุกฺเข โรเปยฺยาถ, ทารกา
ผลานิ ภึญฺเชยฺยุํ.
8. สเจ มยํ สปฺปุริสา ภเวยฺยาม, ปุตฺตา ปิ สปฺปุริสา ภเวยฺยุํ.
9. สเจ ภูปาลา ธมฺเมน ทีเป ปาเลยฺยุํ, มยํ ภูปาเลสุ ปสีเทยฺยาม.
10. สเจ กสฺสโก โคณํ วิกฺกิเณยฺย, วาณิโช
ตํ กิเณยฺย.
11. สเจ อสปฺปุริสา มนุสฺเส ปีเฬนฺตา คามํ
อาคจฺเฉยฺยุํ, อหํ เต โอวเทยฺยามิ.
12. ยทิ อมจฺจา ปาปํ ปริวเชยฺยุํ, มนุสสา ปาปํ น กเรยฺยุํ.
13. สเจ ตุมฺเห ปพฺพตํ อารุเหยฺยาถ, ตุมฺเห
อาหิณฺฑนฺเต มิเค จ รุกฺเขสุ จรนฺเต มกฺกเฏ จ อุฑฺเฑนฺเต สุนเข จ ปสฺเสยฺยาถ.
14. สเจ ตฺวํ ปตฺเตน ปานียํ อาเนยฺยาสิ, โส
ปิปาสิโต หุตฺวา ตํ ปิเวยฺย.
15. ตุมฺเห กุสลกมฺมานิ กตฺวา มนุสฺสโลเก
อุปชฺชิตุํ อุสฺสเหยฺยาถ.
16. สเจ โส เวชฺโช ภเวยฺย, อหํ โรทนฺตํ ทารกํ
ปสฺสิตุํ ตํ อาเนยฺยามิ.
17. ยทิ ปุตฺโต ปาปํ กเรยฺย, อหํ ตํ
โอวเทยฺยามิ.
18. สเจ อมจฺโจ ปณฺฑิตํ อาจริยํ อาเนยฺย,
มยํ ธมฺมํ อุคฺคณฺเหยฺยาม.
19. สเจ อหํ หตฺเถน สุวํ ผุสิตุํ อุสฺสเหยฺยามิ, โส อุปฺปเตยฺย.
20. ยทิ โส เวชฺชํ ปกฺโกสิตุํ อิจฺเฉยฺย, อหํ ตํ
อาเนยฺยามิ.
5. จงแปลไทยเป็นมคธ
1. หากว่า อันว่าท่าน ปกปิดอยู่ ซึ่งอกุศลกรรมทั้งหลาย
ของบุตร, อันว่าพวกเขา เป็นโจร พึงเป็น.
2. หากว่า อันว่าท่านทั้งหลาย พึงปรารถนา
เพื่ออันเป็นคนดี, อันว่าท่านทั้งหลาย พึงเว้น ซึ่งบาป.
3. หากว่า อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย พึงแลดู
ด้วยตาทั้งหลาย, อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย พึงเห็น สิ่งทั้งหลาย ในโลก, หากว่า อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย
พึงมองดู ด้วยจิตทั้งหลาย, อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย พึงเห็น ซึ่งบุญด้วย ซึ่งบาปด้วย..
4. หากว่า อันว่าท่าน พึงเริ่ม
เพื่ออันขับร้อง ซึ่งเพลง, ทารกทั้งหลาย พึงเริ่ม เพื่ออันรำ.
5. หากว่า อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย พึงเคลื่อน
จากมนุษย์โลก , อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย ไม่พึงกลัว เพื่ออันเกิด ในมนุษย์โลก..
6. หากว่า อันว่าเทวดาทั้งหลาย พึงเกิด ในมนุษย์โลก,
อันว่าทวดาเหล่านั้น พึงกระทำ ซึ่งกุศลกรรมทั้งหลาย.
7. หากว่า อันว่าท่าน พึงแสวงหา
ซึ่งสัจจะ, อันว่าท่าน พึงเข้าไปหา ซึ่งพระพุทธเจ้า ผู้อยู่อยู่ ในวิหาร.
8. หากว่า อันว่าท่าน พึงสั่งสอน ซึ่งพ่อค้า,อันว่าพ่อค้านั้น
เป็นคนดี พึงเป็น.
9. หากว่า อันว่าข้าพเจ้า พึงนิมนต์
ซึ่งสมณะ, อันว่าสมณะนั้น พึงมา สู่บ้าน เพื่ออันแสดง ซึ่งธรรม.
10. หากว่า อันว่าท่าน เป็นคนดี พึงเป็น,
อันว่าท่านไม่พึงฆ่า ซึ่งโคทั้งหลาย ผู้เร่ร่อนอยู่ ในป่า.
11. หากว่า อันว่าท่าน พึงกระทำ ซึ่งการงาน
ในนา, อันว่าท่าน พึงได้ ซึ่งทรัพย์ด้วย ซึ่งข้าวโพดด้วย.
12. หากว่า อันว่ากษัตริย์ พึงปรารถนา
เพื่ออันปกครอง ซึ่งเกาะ โดยธรรม, อันว่ากษัตริย์นั้น พึงปรึกษา
กับด้วยบัณฑิตทั้งหลายด้วย กับด้วยอมาตย์ทั้งหลายด้วย.
13. หากว่า อันว่าท่าน กระทำอยู่
ซึ่งการงาน ในนา, อันว่าท่าน พึงเห็น ซึ่งชาวนาทั้งหลาย ผู้ไถอยู่.
14. อันว่าข้าพเจ้า เห็นอยู่ ซึ่งเด็กชายทั้งหลาย ผู้เล่นอยู่ กับด้วยลิงทั้งหลาย.
15. หากว่า อันว่าเขาทั้งหลาย พึงปรารถนาอยู่
เพื่ออันเห็น ซึ่งนกทั้งหลาย ผู้ร้องอยู่ ซึ่งเพลง, อันว่าเขาทั้งหลายเหล่านั้น
พึงไป สู่อุทยาน.
16. หากว่า อันว่าท่าน พึงฟัง ซึ่งธรรม,
อันว่าท่าน พึงมีชีวิตอยู่ โดยธรรม.
17. หากว่า อันว่าท่าน พึงเว้น ซึ่งสหายชั่วทั้งหลาย,
อันว่าท่าน เป็นคนดี พึงเป็น.
18. หากว่า อันว่าอำมาตย์ เป็นคนไม่ดี
พึงเป็น, เราทั้งหลาย ไม่พึงเข้าไปหา ซึ่งอำมาตย์นั้น.
19. หากว่า ผลไม้ทั้งหลาย บนต้นไม้ พึงมี,
อันว่าข้าพเจ้า พึงขึ้นไป เพื่ออันเก็บ ซึ่งผลไม้เหล่านั้น.
20. หากว่า ข้าพเจ้า พึงเก็บ ซึ่งผลไม้ทั้งหลาย,
อันว่าท่าน พึงกิน กับด้วย สหายทั้งหลาย.
-----------------------------------------------------
เฉลยแบบฝึกหัด #เรียนบาลีแบบเร่งรัด แบบฝึกหัดที่ 15
ดูใน คู่มืออุภัยพากยปริวัตน์ หัดแปลภาษาบาลี
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น